“Social Validation” tác động của đám đông lên tâm lý người dùng Internet

Writer: Người tạo tác

Bạn có nghĩ rằng mình là một người có suy nghĩ độc lập và không bị ảnh hưởng bởi suy nghĩ của người khác. Bạn có nghĩ rằng mình làm chủ được hành của mình trong tất cả mọi quyết định. Nếu bạn thực sự nghĩ rằng bạn hoàn toàn làm chủ được mọi hành vi của mình, bạn đã hoàn toàn sai lầm. Thực tế rằng, có rất nhiều người trên thế giới có suy nghĩ giống như bạn, nhưng bản thân những hành động hằng ngày của bạn đều đã và đang được điều khiển bởi rất nhiều hành vi vô thức, chúng diễn ra hàng ngày, hàng giờ nhưng chính bạn không thể nhận ra được rằng chúng đang hoạt động: Một trong những hành vi vô thức đó là Social Validation – sự công nhận của đám đông.

Social validation – là một hành động vô thức của con người, đặc biệt trong những hoàn cảnh tình huống bất ngờ, không được báo trước xảy ra đến với họ. Khi mà mỗi người chúng ta gặp phải những tình huống mà chúng ta chưa từng có kinh nghiệm trải qua trước đó, điều đầu tiên chúng ta sẽ làm đó là lắng nghe, quan sát, phản hồi từ những người xung quanh và có khuynh hướng hành động theo đám đông đó.

Để nghiên cứu về Social Validation 2 nhà tâm lý học Lantance và Darlet (1968) đã đưa ra một thí nghiệm khoa học nổi tiếng nhằm nghiên cứu về vấn đề này. Trong nghiên cứu những người tham gia được đưa vào trong 1 phòng kín và ngồi thực hiện 1 bài kiểm tra trắc nghiệm, sau đó khói sẽ được đưa vào trong căn phòng đó:

  • Nhóm 1: Từng người 1 sẽ vào phòng thực hiện bài kiểm tra
  • Nhóm 2: Có 3 người ngồi thực hiện bài kiểm tra trong phòng, tuy nhiên có 2 người được đóng giả, họ được yêu cầu ngồi im và tiếp tục làm bài kiểm tra khi có khói bốc ra

Kết quả thật ngạc nhiên khi nhóm 1 có 75% số người tham gia chạy ra khỏi phòng và báo cáo về tình trạng có khói trong phòng, nhưng chỉ có 10% những người nhóm 2 hành động tương tự như vậy. Những người ở nhóm 2 không thực sự hành động theo ý muốn của mình, họ đã bị tác động của những người xunh quanh và những hành vi của những người xunh quanh thực sự ảnh hưởng tới hành vi của người đó.

Con người thường nhìn cách người khác hành động để đưa ra quyết định của mình, điều này đặc biệt đúng khi họ không có kinh nghiệm trước về tình huống bất ngờ đang xảy ra hoặc họ đang phân vân về hành động nào nên làm của mình (hay nói cách khác họ đang không tin tưởng vào hành động của bản thân)

Ảnh hưởng của Social Validation lên người dùng internet

Thực tế rằng với một môi trường có quá nhiều thông tin như môi trường Internet và việc phân biệt những thông tin thật giả thực sự khó khăn với users thì tác động của Social Validation lên mỗi người dùng là tác động cực lớn. Chắc hẳn bạn đã từng mua một món đồ gì đó trên mạng, nếu bạn chưa từng mua ở shop đó bao giờ – đây là lần đầu tiên bạn trải nghiệm cảm giác mua sắm ở đó 1 món đồ giá trị lớn mà không thể đến trực tiếp cửa hàng để cầm, nắm, cảm nhận được thì bạn sẽ hành động như thế nào? Trong trường hợp này, sẽ thật may mắn khi bạn có người thân nào đó đã từng mua đồ ở đây, bạn sẽ cầm ngay điện thoại của mình lên để gọi điện nhờ bạn mình đánh giá về sản phẩm/shop đó. Còn nếu không thì bạn sẽ đi tìm hiểu xem mọi người trên mạng đã từng mua sản phẩm ở shop đánh giá shop đó như thế nào, chất lượng có tốt không rồi mới đưa ra quyết định mua hàng của mình.

Phần review/rating ảnh hưởng rất lớn tới quyết định mua hàng của người dùng internet

Điều này có thể dễ dàng nhận thấy trong câu chuyện mua điện thoại của chị tôi vào đầu tháng 12 vừa rồi.

Chị tôi đang rất cần điện thoại và muốn mua 1 chiếc Xiaomi A1 (qua giới thiệu của tôi về chiếc điện thoại này). Và giờ vấn đề phải tìm xem chiếc điện thoại đó phải mua ở đâu, sau khi tìm hiểu thì có hoanghamobile và thegioididong đang bán chiếc điện thoại này, tất nhiên giá của 2 website này chênh lệch nhau khá nhiều. Và cuối cùng chị tôi đã chọn mua hàng tại Thegioididong chỉ vì: Bên hoàng hà thấy nhiều thằng mua chê sản phẩm lắm. Trong trường hợp thực tế này, có thể cảm nhận được rõ ràng rằng, với 1 người không tin tưởng vào lựa chọn của mình (chị tôi không hiểu biết về công nghệ và cũng hề nghiên cứu hay đọc thông tin về công nghệ bao giờ) nên  khi phải đưa ra 1 quyết định nào đó thì nó sẽ bị tác động rất lớn bởi đám đông, và trong trường hợp này khuynh hướng hành động theo đám đông sẽ thường xảy ra.

Với tác động của Social Validation trên Internet lớn như vậy, thì ta có cách nào để có thể áp dụng vào website của mình không?

Ứng dụng Social Validation lên quyết định mua của users

Có thể nhận thấy rõ ràng của việc mua hàng online trên mạng: Khách hàng có thể mua được sản phẩm với giá tốt hơn do các seller cắt giảm được chi phí cố định hàng tháng, khách hàng cũng có thể dễ dàng tìm kiếm và so sánh các sản phẩm với nhau để có thể có được lựa chọn tốt nhất cho mình,…. Có rất nhiều lợi ích cho khách hàng và cả cho người bán thông qua việc buôn bán trên mạng, do đó đây là 1 thị trường đầy tiềm năng đối với tất cả các quốc gia đã và đang phát triển. Tuy nhiên, rào cản lớn nhất của khách hàng mỗi khi mua hàng trên mạng đó là sự tin tưởng (TRUST), việc 1 gian hàng ảo trên mạng, một sản phẩm được chụp ảnh lung linh trên mạng khi đến tay người dùng không được như kỳ vọng đã và đang khiến các khách hàng cảm thấy thực sự đắn đo khi quyết định mua một món hàng nào đó qua mạng. Trong những hoàn cảnh mà người dùng không chắc chắn về quyết định của mình như vậy thì điều tác động rất lớn đến hành vi mua hàng của họ như đã nói ở trên đó là Social Validation. Vậy làm sao để có thể ứng dụng Social Validation trong bán hàng một cách tốt nhất?

  • Show rating outside

Chúng ta có rất nhiều cách để sử dụng reviews/rating để tăng hiệu quả bán hàng, nhưng sẽ có những cách tốt hơn để áp dụng chúng một cách hiệu quả. Ví dụ, một website không để bất kỳ dấu hiệu đã được đánh giá nào ra trang đầu tiên tiếp xúc với khách hàng, mỗi khi muốn xem về mọi người đánh giá sản phẩm bao nhiêu điểm họ buộc phải click vào trang chi tiết sản phẩm để kiểm tra. Đó là cách sử dụng Social Validation một cách không hiệu quả.

Những sản phẩm khách hàng đã review được khách hàng click nhiều hơn so với nhữn sản phẩm không được reviews. Một điểm nữa đó là với 1 sản phẩm thì càng nhiều lượt đánh giá về sản phẩm, thì ảnh hưởng của social validation tới quyết định mua của khách hàng sẽ càng lớn vì vậy việc show dữ liệu về tổng quan đánh giá của khách hàng và số lượt đánh giá trên trang home , list những trang mà khách hàng đang tìm kiếm 1 sản phẩm nào đó sẽ tác động được đến hàng vi click của khách hàng và giúp họ có thể nhanh chóng tìm được các sản phẩm tốt đáp ứng nhu cầu.

  • Thêm những dấu hiệu tin tưởng trong những review/bình luận

Với việc các chủ shop trên các chợ TMĐT hiện đang tìm mọi cách để tạo được hiệu ứng Social Validation cho sản phẩm của mình bằng cách thuê những team seeder vào đánh giá sản phẩm 5 sao – điều này khiến cho không ít người cảm thấy không  tin tưởng vào các review / đánh giá tích cực. Hoặc trong 1 trường hợp khác, các đối thủ cạnh tranh cố tình muốn dùng mánh khóa để triệt hạ sản phẩm của bạn bằng cách thuê seeders vào đánh giá cực thấp sản phẩm của bạn. Có thể thấy do nhận biết được ảnh hưởng lớn của Social Validation tới users nên rất nhiều mánh khóe đang được sử dụng trong môi trường Internet. Để giúp cho users của mình có thể có những lựa chọn sáng suốt nhất và lắng nghe được những phản hồi thật nhất về các sản phẩm họ muốn thì chủ website phải có những dấu hiệu tin tưởng cho review/bình luận

Dấu hiệu Đã mua sản phẩm tại website thegioididong

Có thể thấy tại các website: thegioididong, lazada hiện đều cùng cấp Dấu hiệu tin tưởng: Đã mua hàng  tới người dùng. Những đánh giá, bình luận của những khách hàng thực sự đã mua sản phẩm đó sẽ có niềm tin tốt hơn 80% so với những reviews/bình luận của những người dùng không có dấu hiệu này.

  • Sức mạnh của cấu trúc Câu chuyện

Những review / bình luận được viết theo dạng kể 1 câu chuyện của bản thân khách hàng khi trải nghiệm sản phẩm là dạng content có ảnh hưởng lớn nhất tới users. Câu chuyện đó càng thật, càng chi tiết miêu tả cảm giác của khách hàng đó ra sao khi mở hộp, khi dùng sản phẩm,…. thì tác động của nó tới các users khác càng lớn – đặc biệt mạnh nhất khi câu chuyện đó phù hợp với đúng hoàn cảnh mua hàng của users

Những reviews dạng câu chuyện sẽ mang tới hiệu ứng Social Validation rất lớn

 

Tạm kết

Không chỉ tác động đến hành vi mua hàng, Social Validation là hiệu ứng tác động đến tâm lý của users trong tất cả mọi mặt của cuộc sống hàng ngày, nhưng thực sự để nói hết thì sẽ mất rất nhiều thời gian, vậy nên tôi thu gọn lại một vài ví dụ về sự hiện diện của hiệu ứng này đối với người dùng Internet. Nếu muốn thảo luận sâu hơn về tác động của Social Validation trong đời sống hoặc phân tích Social Validation từ góc nhìn tâm lý học, vui lòng comment dưới bài viết.

 

 

Tài liệu tham khảo

Neuro Web design. What make them click?

Khánh Vũ

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *